Anuario de Estudios Medievales, Vol 44, No 1 (2014)

El convento de Jericó en Bruselas y su red literaria


https://doi.org/10.3989/aem.2014.44.1.12

Patricia Stoop
University of Antwerp, Bélgica

Resumen


El convento de las agustinas Jericó en Bruselas fue uno de los centros más importantes de la cultura textual, literaria, y espiritual en los Países Bajos durante la Baja Edad Media. Además de la amplia colección de manuscritos que las canonesas escribieron para sí mismas, produjeron varios libros para personas e instituciones externas al convento. Las religiosas no solo eran receptoras importantes, sino también signifi cativas productoras de textos. El artículo se concentra en la cuestión de la proveniencia de los textos y libros que servían para crear su biblioteca. Se prestará asimismo atención a los destinatarios externos a los que se dirigieron las copistas de Jericó con el fin de arrojar luz sobre la hasta ahora poco estudiada dinámica de intercambio de textos y libros entre conventos (de mujeres) y el exterior y las redes literarias en el marco de las cuales esas instituciones religiosas funcionaron.

Palabras clave


cultura letrada conventual de religiosas; redes textuales; intercambio de libros; Jericó; instituciones religiosas de mujeres; Países Bajos; Baja Edad Media

Texto completo:


PDF

Referencias


Berlière, U. et al. (eds), Monasticon Belge, Maredsous, Abbaye de Maredsous, 1890-1993, 8 vols.

Brinkman, Herman, The Composition of a Fifteenth-Century Aristocratic Library in Breda. The Books of John IV of Nassau and Mary van Loon, "Quaerendo" 23 (1993), pp. 163-183. http://dx.doi.org/10.1163/157006993X00055

Catalogue d'une belle et riche collection de livres, en toutes sortes de facultés en langues ... étant une partie de la bibliothèque délaissée par ... André Augustin du Bois de Schoondorp ... vente ... le 5 germinal an 8, Ghent, Fernand, 1800.

Conzelmann, Jochen, Die Johannes-Devotion im Dominikanerinnenkonvent St. Katharinental bei Dießenhofen. Ein Modellfall fur Literaturrezeption und –produktion in oberrheinischen Frauenklöstern zu Beginn des 14. Jahrhunderts?, in Mertens, Volker; Schiewer, Hans-Jochen; Schiewer, Regina D.; Schneider-Lastin, Wolfram (eds), Predigt im Kontext, Berlin-Boston, De Gruyter, 2013.

Costard, Monika, Zwischen Mystik und Moraldidaxe. Deutsche Predigten des Fraterherren Johannes Veghe und des Kominikaners Konrad Schlatter in Frauenklöstern des 15. Jahrhunderts, "Ons Geestelijk Erf" 69 (1995), pp. 235-259. http://dx.doi.org/10.2143/OGE.69.3.2003425

Cuypers van Alsinghen, J.F.G.; Van den Eynde, Rombaut, Provincie, stad, ende district van Mechelen, Brussels, J. B. Jorez, 1770.

Derolez, Albert; Benjamin, Victor; Bracke, Wouter (eds), Corpus catalogorum Belgii: the Medieval Booklists of the Southern Low Countries, Brussels, Paleis der Academiën, 1994- (currens).

Deschamps, Jan, Middelnederlandse handschriften uit Europese en Amerikaanse bibliotheken. Tentoonstelling ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de Koninklijke Zuidnederlandse Maatschappij voor Taal- en letterkunde en Geschiedenis. Brussel, Koninklijke Bibliotheek Albert I, 24 okt.-24 dec. 1970. Catalogus, Leiden, Brill, 1972.

Diemel, Bas, "Daer es leven sonder sterven". Memoria en gemeenschapsvorming in Windesheimer kringen uit de laatmiddeleeuwse Zuidelijke Nederlanden (1350-1550), Ghent, Universiteit Gent, 2011 (unpublished doctoral dissertation).

Goudriaan, Koen, Een beweging met allure, in Goudriaan, Koen (ed.), Vernieuwde innigheid. Over de Moderne Devotie, Geert Grote en Deventer, Nieuwegein, Arko, 2008, pp. 53-77.

Hedström, Ingela, Hand in Hand. Scribes and Books among the Vadstena Nuns, in Gejrot, Claes; Risberg, Sara; Åkestam, Mia (eds), Saint Birgitta, Syon and Vadstena. Papers from a Symposium in Stockholm 4-6 October 2007, Stockholm, Kungl. Vitterhets Historie och Antikvitets Akademien, 2010, pp. 161-176.

Juten, G.C.A., De parochiën in het Bisdom Breda. Dekenaat Breda 2, Bergen op Zoom, Gebr. Juten, 1935.

Kock, Theo, Die Buchkultur der Devotio moderna. Handschriftenproduktion, Literaturversorgung und Bibliothekaufbau in Zeitalter des Medienwechsels, Frankfurt am Mein, Peter Lang, 1999.

Kohl, Wilhelm; Persoons, Ernest; Weiler, Anton G. (eds), Monasticon Windeshemense, Brussels, Archief- en Bibliotheekwezen in België, 1976-1984, 4 vols.

Kwakkel, Erik, Die Dietsche boeke die ons toebehoren. De kartuizers van Herne en de productie van Middelnederlandse handschriften in de regio Brussel (1350-1400), Leuven, Peeters, 2002.

Lemaire, Claudine; Henry, Michèle; Rouzet Anne (eds), Isabella van Portugal. Hertogin van Bourgondië, 1397-1471, Brussels, Koninklijke Bibliotheek Albert I, 1991.

Lingier, Carine, Boekengebruik in vrouwenkloosters onder invloed van de Moderne Devotie, in Mertens, Th. et al, Boeken voor de eeuwigheid. Middelnederlands geestelijk proza, Amsterdam, Prometheus, 1993, pp. 280-294 and 454-466 (notes and bibliography).

Lutz, Eckart Conrad, Arbeiten an der Identität. Zur Medialität der cura monialium im Kompendium des Rektors eines reformierten Chorfrauenstifts, mit Edition und Abbildung einer Windesheimer 'Forma investiendi sanctimonialium' und ihrer Notation, Berlin, De Gruyter, 2010. http://dx.doi.org/10.1515/9783110227154

Maillard-Luypaert, Monique (ed.), Séminaire de Tournai. Histoire – Bâtiments – Collections, Leuven, Peeters, 2008.

Mertens, Thom, Ghostwriting Sisters. The Preservation of Dutch Sermons of Father Confessors in the Fifteenth and the Early Sixteenth Century, in Mulder-Bakker, Anneke B. (ed.), Seeing and Knowing. Women and Learning in Medieval Europe 1200-1550, Turnhout, Brepols, 2004, pp. 121-141.

Nemes, Balász, "Dis buch ist iohannes schedelin". Die Handschriften eines Colmarer Bu.rgers aus der Mitte des 15. Jahrhunderts und ihre Verfl echtungen mit dem Literaturangebot der Dominikanderobservanz, in Fleith, Barbara; Wetzel, René (eds), Kulturtopographie des deutschsprachigen Su.dwestens im späteren Mittelalter. Studien und Texte, Berlin, De Gruyter, 2009, pp. 157-214. http://dx.doi.org/10.1515/9783484971080.157

Palmer, Nigel F., Die Mu.nchner Perikopenhandschrift Cgm 157 und die Handschriftenproduktion des Straßburger Reuerinnenklosters im späten 15. Jahrhundert, in Fleith, Barbara; Wetzel, René (eds), Kulturtopographie des deutschsprachigen Su.dwestens im späteren Mittelalter. Studien und Texte, Berlin, De Gruyter, 2009, pp. 263-300.

Prims, Floris, Campinia Sacra II. Onze Lieve Vrouw ten Troon te Ouwen-Grobbendonk, Antwerpen, Veritas, 1932.

Prims, Floris, Drie Ascetische schrijvers der Troonpriorij, Jan Storm († 1488), Jacob Roecx († 1527) en Cornelis Bellens (†1573), "Verslagen en medede(e)lingen van de Koninklijke Vlaams(ch)e Academie voor Taal- en Letterkunde" 1932, pp. 263-285.

Proksch, Constanze, Klosterreform und Geschichtsschreibung im Spätmittelalter, Cologne, Böhlau, 1994.

Scheepsma, Wybren, Medieval Religious Women in the Low Countries. The 'Modern Devotion', the Canonesses of Windesheim, and Their Writings, trans. by David F. Johnson, Woodbridge, Boydell, 2004 (Translation of Scheepsma, Wybren, Deemoed en devotie. De koorvrouwen van Windesheim en hun geschriften, Amsterdam, Prometheus, 1997).

Schiewer, Regina D.; Schiewer, Hans-Jochen, Predigt im Spätmittelalter, in Schwarz, Alexander; Simmler, Franz; Wich-Reif, Claudia, Textsorten und Textallianzen um 1500. Handbuch Teil 1: Literarische und religiöse Textsorten und Textallianzen um 1500, Berlin, Weidler, 2009, pp. 727-771.

Schlotheuber, Eva, The Letters of the Benedictine Nuns in Lu.ne. Daily Life, Amor Dei, and Politics in the Fifteenth and Sixteenth Centuries, in Blanton, Virginia; O'Mara Veronica; Stoop, Patricia (eds), Nuns' Literacies in Medieval Europe. The Kansas City Dialogue, Turnhout, Brepols, forthcoming.

Schmidtke, Dietrich, Zur Geschichte der Kölner Predigt im Spätmittelalter: einige neue Predigernamen, in Schmidtke, Dietrich; Schu.ppert, Helga (eds), Festschrift fu.r Ingeborg Schröbler zum 65. Geburtstag, Tübingen, Max Niemeyer, 1973, pp. 328-361.

Stooker, Karl; Verbeij, Theo, Collecties op orde. Middelnederlandse handschriften uit kloosters en semi-religieuze gemeenschappen in de Nederlanden, Leuven, Peeters, 1997, 2 vols.

Stoop, Patricia, The Writing Sisters of Jericho. Authors or Copyists?, in Andersson, Roger (ed.), Constructing the Medieval Sermon, Turnhout, Brepols, 2007, pp. 275-308.

Stoop, Patricia, Uit het geheugen. Het gebruik van de Bijbel in biechtvaderpreken van Jan Storm († 1488), in Mertens, Thom; Stoop, Patricia; Burger, Christoph (eds), De Middelnederlandse preek, Hilversum, Verloren, 2009, pp. 133-181.

Stoop, Patricia, Schrijven pro pretio in het Brusselse regularissenklooster Jericho, in Schepers, Kees; Hendrickx, Frans (eds), De letter levend maken. Opstellen aangeboden aan Guido de Baere bij zijn zeventigste verjaardag, Leuven, Peeters, 2010, pp. 557-576.

Stoop, Patricia, Nuns as Writers? On the Contribution of the Nuns of the Brussels Jericho Convent to the Construction of Written Sermons, in Bollmann, Anne (ed.), A Place of Their own. Women Writers and Their Social Environment (1450-1700), Frankfurt am Main, Peter Lang, 2010, pp. 197-214.

Stoop, Patricia, Dits scrifte dat nu in der handen es. Commercial Writing in the Brussels Convent of Jericho, "Quaerendo" 42 (2012), pp. 114-133. http://dx.doi.org/10.1163/15700690-12341238

Stoop, Patricia, Sermon Writing Women. Fifteenth Century Vernacular Sermons from the Brussels Augustinian Convent of Jericho, "Journal of Medieval Religious Cultures" 38/2 (2012), pp. 211-232. http://dx.doi.org/10.5325/jmedirelicult.38.2.0211

Stoop, Patricia, Schrijven in commissie. De zusters uit het Brusselse klooster Jericho en de preken van hun biechtvaders (ca. 1456-1510), Hilversum, Verloren, 2013.

Theys, Constant, De afschaffi ng van het Klooster van Jericho te Brussel in 1783, "Eigen Schoon en de Brabander" 27 (1944), pp. 72-76.

Thomas a Kempis en de moderne devotie, 30 oktober–18 december 1971, Brussels, Koninklijke Bibliotheek Albert I, 1971.

Uffmann, Heike, Wie in einem Rosengarten. Monastische Reformen des späten Mittelalters in den Vorstellungen der Klosterfrauen, Bielefeld, Verlag fu.r Regionalgeschichte, 2008.

Van Gestel, Cornelius, Historia Sacra et Profana Archiepiscopatus Mechliniensis, 's-Gravenhage: Christianum van Lom, 1775.

Warnar, Geert, Het ridderboec. Over Middelnederlandse literatuur en lekenvroomheid, Amsterdam, Prometheus, 1995.

Williams-Krapp, Werner, Ordensreform und Literatur im 15. Jahrhundert, "Jahrbuch der Oswald von Wolkenstein Gesellschaft" 4 (1986-1987), pp. 41-51.

Williams-Krapp, Werner, "Dise ding sint dennoch nit ware zeichen der heiligkeit". Zur Bewertung mystischer Erfahrungen im 15. Jahrhundert', "LiLi. Zeitschrift fu.r Literaturwissenschaft" 20 (1990), pp. 61-71.

Williams-Krapp, Werner, Observanzbewegungen, monastische Spiritualität und geistliche Literatur im 15. Jahrhundert, "Internationales Archiv fur Sozialgeschichte der deutschen Literatur" 20 (1995), pp. 1-15.

Zieleman, Gerrit C., Die Verfasser der sog. Zwoller Predigten des späten 14. Jahrhunderts, in Mertens, Volker; Schiewer, Hans-Jochen (eds), Die deutsche Predigt im Mittelalter. Internationales Symposium am Fachbereich Germanistik der Freien Universität Berlin vom 3.-6. Oktober 1989, Tubinga, Max Niemeyer, 1992, pp. 223-255.




Copyright (c) 2014 Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC)

Licencia de Creative Commons
Esta obra está bajo una licencia de Creative Commons Reconocimiento 4.0 Internacional.


Contacte con la revista aem@imf.csic.es

Soporte técnico soporte.tecnico.revistas@csic.es